Anlaşma İçin ABD Ne Diyor? İran Ne Diyor?

ABD ve İran arasında anlaşma sağlanan taslak metinin detayları kamuoyuna açıklanırken, Washington ve Tahran’dan son dakika açıklamaları geliyor.

ABD’nin rejimi değiştirme hedefiyle işgalci ‘İsrail’i de yanına alarak başlattığı ve 28 Şubat’tan bu yana devam eden çatışmalara 60 günlük ara verilmesini öngören yeni bir uzlaşmaya varıldığı ABD Başkanı Donald Trump tarafından duyurulmuştu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile yürütülen görüşmelerde deniz ablukasının kaldırılması ve Hürmüz Boğazı konularını içeren ilk anlaşmanın sağlandığını, nükleer dosyanın ise nihai metne bırakıldığını duyurdu.

İran devlet televizyonuna ABD ile yürütülen müzakereleri değerlendiren Arakçi, çözüm için kademeli bir plan üzerinde uzlaşıldığını ifade etti:

“İlk aşama deniz ablukasının tamamen kaldırılması, Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş sorununun çözümü ve İran'ın ekonomik kalkınmasına yönelik adımları içeriyor.

İran’ın nükleer programı, genel yaptırımların kaldırılması, iç işlerine karışmama ve güç kullanımından kaçınma taahhütleri nihai anlaşmada karara bağlanacak.”

İran'ın dondurulmuş varlıklarının iadesi için de ABD ile özel bir mekanizma üzerinde anlaşıldığını kaydeden Arakçi, masada avantajlı olduklarını belirterek süreçten kazançlı çıkacaklarını söyledi.

ABD’nin hedeflerine ulaşamadığı ve İran’ın güçlü bir şekilde verdiği karşılıklarla sürüncemede kalan çatışmalar Körfez ülkelerine ve bu ülkelerde bulunan ABD üslerine zarar vermişti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin açıklamasında öne çıkan maddeler şöyle:

• Eğer yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumun durumu netleştirilecekse, bunun tek yolu bu malzemenin İran'da seyreltilmesidir

• Hürmüz Boğazı idaresi önceki gibi olmayacak. Boğaz, Umman ve İran’ın egemenliği altındadır. İki ülke bundan önce boğazdaki hizmetleri ücretsiz sağlıyordu.

• Eğer altyapımıza yönelik tehditler nedeniyle geri adım atacak olsaydık, bunu daha önce yapmış olurduk. Mutabakat zaptındaki hususlar hayata geçirilmezse, nihai anlaşmaya yönelik müzakereler yapılmayacak

• Bu müzakerelerden kazanan taraf olarak çıkıyoruz

• Mutabakat zaptının gelecek birkaç gün içinde dijital ortamda imzalanması ihtimali mevcut

ABD: “İran, İmzayla Hiçbir Şey Elde Etmiyor”

Üst düzey ABD'li yetkilinin paylaştığı detaylar da ise şartlara bağlanmış kazanımlar olduğu görülüyor.

Üst düzey bir ABD yetkilisi isminin açıklanmaması şartıyla gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ve ABD arasında anlaşmaya yakın olduğu ifade edilen mutabakat zaptında şunların bulunduğunu ileri sürdü:

• Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması

• ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukanın kaldırılması

• İran'ın nükleer programının tasfiyesi

• Tahran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu yerinde imha edilerek ülke dışına çıkarılacak

• Uzun vadede uygulanabilirliğini sağlamak için bir denetim rejimi

• İran'ın şartlara uyması halinde, varlıklarının dondurulmasının kaldırılması ve yaptırımların hafifletilmesi

• Yaptığı açıklamada yetkili, İran'ın mutabakat zaptını imzalamasıyla bir şey elde etmeyeceğini, İran'ın anlaşmada belirtilenleri yerine getirdiği takdirde ekonomik rahatlama yaşayacağını söyledi.

• İranlılar mutabakat zaptının imzalanmasıyla ya da müzakerelerin kendisiyle hiçbir şey elde etmiyorlar. Anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdikleri takdirde ekonomik olarak ödüllendiriliyorlar. Dolayısıyla, söz verdikleri gibi nükleer malzemeyi teslim ederlerse bir şeyler alacaklar. Nükleer programlarını veya nükleer tesislerini sökerlerse de başka bir şey alacaklar